De Besmettelijke Nodulaire Dermatose of Lumpy Skin Disease, een categorie A-ziekte, is terug in Europa!
Op zaterdag 21 juni 2025 werd een eerste uitbraak van besmettelijke nodulaire dermatose of lumpy skin disease (LSD) bevestigd in Italië op een rundveebedrijf in Sardinië. Vier dagen later werd dankzij epidemiologisch onderzoek een dier komende uit de eerste uitbraak positief bevonden in Lombardije, zo'n 700 km van het vertrekpunt. Nog 4 dagen later, op 29 juni, werd een haard bevestigd in Frankrijk op een melkveebedrijf in de Savoie. Een nieuwe sprong van 400 km. Alle runderen op de haarden zullen worden afgemaakt. Een bewakingszone met een straal van 50 km werd afgebakend rond de haarden. Het epidemiologisch onderzoek loopt, ook in België. Volgens de informatie die nu beschikbaar is, werden geen runderen uit de bewakingszone aangevoerd in België.
De laatste Europese uitbraak van deze aangifteplichtige ziekte was in Montenegro in 2019, maar de ziekte is aanwezig in Afrika, Azië en Rusland.
De terugkeer van LSD benadrukt eens te meer het belang van bewaking en melding van besmettelijke ziekten, of ze nu door vectoren worden overgedragen (blauwtong, West-Nijl koorts, LSD, enz.) of niet (mond-en-klauwzeer, pest van kleine herkauwers, geitenpokken, schapenpokken, Afrikaanse varkenspest, enz.). Dit benadrukt ook de nood aan traceerbaarheid van dieren en bioveiligheidsmaatregelen.
Besmettelijke nodulaire dermatose is een aangifteplichtige ziekte veroorzaakt door een Capripoxvirus dat nauw verwant is aan dat van schapen- en geitenpokken. Deze ziekte treft runderen en buffels. Mensen worden er niet door besmet.
Het virus wordt voornamelijk mechanisch overgedragen door beten van vliegen, muggen, teken, … en injectienaalden. Overdracht is ook mogelijk via sperma en direct of indirect contact met de letsels van besmette dieren, omdat het virus zeer resistent is in de omgeving.
Klinisch kan de infectie variëren van asymptomatisch tot ernstig. In het geval van ziekte, na een incubatietijd van 4 tot 14 dagen, vertoont het dier een hoge koorts, een verslechtering van de algemene conditie, een productiedaling en gezwollen lymfeklieren. De knobbels waaraan de ziekte haar naam ontleent, bedekken de volledige dikte van de huid en verschijnen binnen de 48 uur na het begin van de koorts. Oedeem, mucosale letsels en onvruchtbaarheid (bij mannelijke en vrouwelijke dieren) kunnen ook worden waargenomen. Na infectie worden dieren geen chronische of latente dragers. De ziekte doodt weinig dieren (<10%), maar heeft een enorme impact op de economie en het dierenwelzijn.
De differentiaaldiagnose omvat onder andere besnoitiose, dermatofilose, runderhorzel – Hypoderma bovis, demodicose, nodulaire pseudodermatose of ziekte van Allerton (BoHV-2), cutane leukose, enz.
De etiologische diagnose wordt gesteld door PCR op bloed (7-21 dagen), knobbeltjes of korsten (35 dagen), speeksel en neusvloei.
Preventie in vrije landen zoals België is voornamelijk gebaseerd op:
- de melding van verdenkingen aan de lokale controle-eenheid van het FAVV, zo snel mogelijk, om verdere verspreiding van het virus te voorkomen;
- bioveiligheidsmaatregelen zoals quarantaine, reiniging en ontsmetting van verzamelcentra en voertuigen, verwisselen van naald voor elk dier, … ;
- controle en traceerbaarheid van diertransporten vanuit andere lidstaten en derde landen.
Meer info op
Directie “Dierengezondheid en Veiligheid van de Dierlijke Producten”
DG Controlebeleid – FAVV |
